ΠΩΣ ΝΑ ΕΠΙΛΕΞΕΤΕ ΦΑΚΟΥΣ

Εκτός από τις παραμέτρους των φακών που σχετίζονται με τα ελαττώματα όρασης (π.χ. η ισχύς του φακού, η καμπυλότητα του οφθαλμού – και στην περίπτωση των τορικών φακών – ο κύλινδρος και ο άξονας, ενώ στην περίπτωση των προοδευτικών φακών η προσθήκη), ο κάθε φακός έχει επίσης και άλλα χαρακτηριστικά, όπως η ενυδάτωση ή η διαπερατότητα του οξυγόνου.

Διαπερατότητα του οξυγόνου – τι είναι;

Με λίγα λόγια, η παράμετρος αυτή (με το σύμβολο Dk) καθορίζει την ποσότητα οξυγόνου που μεταφέρεται από τον φακό. Είναι ζωτικής σημασίας για την άνεση και την υγεία του οφθαλμού, διότι ο κερατοειδής χρησιμοποιεί ατμοσφαιρικό οξυγόνο – γι’ αυτό είναι απαραίτητο να παρέχεται στον κερατοειδή στις σωστές ποσότητες. Για την άνεση του χρήστη, σημαντική είναι όχι μόνο η παράμετρος Dk, αλλά και η σχέση της διαπερατότητας του οξυγόνου με το πάχος του φακού (για παράδειγμα, ο φακός που έχει λιγότερη διαπερατότητα οξυγόνου αλλά είναι λεπτότερος μεταφέρει σχετικά περισσότερο οξυγόνο από έναν παχύτερο αλλά πιο διαπερατό από οξυγόνο φακό).

Στους φακούς υδρογέλης, μεταφορέας του οξυγόνου είναι το νερό – γι’ αυτό όσο πιο ενυδατωμένος είναι ο φακός, τόσο περισσότερο οξυγόνο μεταφέρει. Στην τελευταία γενιά φακών σιλικόνης-υδρογέλης όπως το iWear® Harmony ή το iWear® Active μεταφορέας οξυγόνου είναι η σιλικόνη, οπότε εδώ η σχέση μεταξύ της ενυδάτωσης και της διαπερατότητας οξυγόνου αντιστρέφεται.

Ενυδάτωση φακών

Στα υλικά από τα οποία κατασκευάζονται οι φακοί περιλαμβάνεται επίσης το νερό. Σε παλαιότερους φακούς, το επίπεδο ενυδάτωσης έδειχνε την ελαστικότητά τους. Σήμερα το επίπεδο αυτό δεν είναι απόλυτα υπεύθυνο για την ελαστικότητα. Το ίδιο συμβαίνει με τη διαπερατότητα του οξυγόνου, όσο στους συμβατικούς φακούς υδρογέλης, η αύξηση της παραμέτρου Dk συνδέεται με την αύξηση της περιεκτικότητας σε νερό, τόσο και στην περίπτωση των φακών σιλικόνης-υδρογέλης, το επίπεδο της διαπερατότητας οξυγόνου μπορεί να μειωθεί με την αύξηση της περιεκτικότητας σε νερό (επειδή η σιλικόνη μεταφέρει καλύτερα το οξυγόνο και όσο περισσότερο νερό βρίσκεται στον φακό, τόσο λιγότερη είναι η σιλικόνη).

Μέτρο του Young

Η συγκεκριμένη παράμετρος σχετίζεται με το φυσικό χαρακτηριστικό της ελαστικότητας. Σύμφωνα με τον ορισμό του εργοστασίου, πρόκειται για το μέτρο γραμμικής παραμόρφωσης. Ωστόσο, το μέτρο του Young χρησιμοποιείται ευκολότερα για να υπολογισθεί η ελαστικότητα του φακού: όσο μεγαλύτερο είναι το μέτρο, τόσο πιο άκαμπτος είναι ο φακός. Γενικά, όσο μεγαλύτερη είναι η διαπερατότητα του οξυγόνου (στους φακούς σιλικόνης-υδρογέλης), τόσο μεγαλύτερο είναι το μέτρο του Young – ο φακός είναι πιο άκαμπτος (σχετίζεται με την μεγαλύτερη περιεκτικότητα του φακού σε σιλικόνες). Ωστόσο, υπάρχουν υλικά όπως το filicon 3 στα οποία δεν υφίσταται η συγκεκριμένη σχέση (ο φακός είναι μαλακός, ενώ έχει και μεγάλη διαπερατότητα σε οξυγόνο).

Φακοί και φίλτρα υπεριώδους ακτινοβολίας

Η υπερβολική έκθεση στις υπεριώδεις ακτίνες που φθάνουν στο μάτι μπορεί – ύστερα από χρόνια – να βλάψει τον αμφιβληστροειδή ή να προκαλέσει καταρράκτη. Τα γυαλιά ηλίου με φίλτρο προστατεύουν αποτελεσματικά τα μάτια μας, αλλά καλό είναι να θυμόμαστε ότι οι υπεριώδεις ακτίνες μπορούν επίσης να φτάσουν στο μάτι από το πλάι των γυαλιών. Επομένως, όταν επιλέγετε φακούς επαφής, καλό είναι να λαμβάνετε υπόψη αν περιέχουν φίλτρο υπεριώδους ακτινοβολίας – αποτελεί πρόσθετη προστασία για τον κερατοειδή του ματιού.

Εκτός από τις προαναφερθείσες ιδιότητες φακών, οι κατασκευαστές αναφέρουν επίσης το όνομα του υλικού από το οποίο κατασκευάζονται (σε τι διαφέρουν τα επιμέρους υλικά διαφορετικών γενεών, μπορείτε να διαβάσετε στο «Τύποι και είδη φακών επαφής»).

Πώς να επιλέξω τους κατάλληλους φακούς για τα μάτια μου;

Φυσικά, οι παράμετροι επιλέγονται από τον γιατρό, όμως ο καθένας αγοράζει τους φακούς μπορεί να επιλέξει μεταξύ των διαφορετικών υλικών από τα οποία κατασκευάζονται οι φακοί. Δυστυχώς δεν υπάρχει κανένας κανόνας με βάση τον οποίο να ορίσουμε ποιοι φακοί είναι οι καλύτεροι. Αυτό εξαρτάται από τα ακόλουθα:

  • συνθήκες ζωής και εργασίας (αν ο χρήστης περνά περισσότερη ώρα έξω στον καθαρό αέρα ή μπροστά σε έναν υπολογιστή – κατά την εργασία σε ξηρούς χώρους σημαντικότερη είναι η διαπερατότητα σε οξυγόνο),
  • ατομική ευαισθησία του ματιού (ορισμένα άτομα αισθάνονται πιο άνετα με άκαμπτους αλλά λεπτούς φακούς, ενώ άλλα με πιο μαλακούς),
  • εμπειρία και ευκολία εφαρμογής του φακού (οι μαλακοί φακοί τοποθετούνται με μεγαλύτερη δυσκολία – μερικές φορές οι αρχάριοι αντιμετωπίζουν προβλήματα όταν βάζουν τα πιο μαλακά μοντέλα φακών),
  • μην ξεχνάτε να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για οποιαδήποτε αλλαγή.

Χρειάζεστε βοήθεια κατά τις πρώτες προσπάθειες για να βάλετε τους φακούς; Φοβάστε ότι δεν θα τα καταφέρετε; Κλείστε ραντεβού στο κατάστημα οπτικών GrandOptical – μπορείτε να το κάνετε μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας.